Ons prehistorische lichaam in de tijd van nu

blog ons prehistorische lichaam

Je komt tegenwoordig steeds vaker het woord jager-verzamelaar tegen als het gaat over gezondheid. Wat wordt daar nu eigenlijk mee bedoelt, die jager-verzamelaar? Dat is hoe wij vroeger hebben geleefd en hoe ons lichaam is geëvolueerd om te kunnen overleven met een goede gezondheid. Ik hoor je al denken, om gezond te leven hoef ik toch geen jager-verzamelaar te worden..? Dat klopt, maar we moeten ons wel bewuster worden van hoe ons lichaam werkt en dat gebruiken in onze huidige maatschappij.

Alvast 3 zaken die je hierbij helpen zijn:

  1. Beweging
  2. Eet voornamelijk natuurlijke producten
  3. Neem elke dag minimaal 15 minuten een moment voor jezelf

Diabetes type 2, overgewicht/obesitas en hart- en vaatziekten nemen vandaag de dag het grootste deel van de ziektelast voor hun rekening. Zaken als stress en verkeerde voeding in combinatie met een gebrek aan beweging spelen hierin een belangrijk rol. Wij leven niet meer zoals ons lichaam dat gewend is.

Beweging
Ons lichaam is via natuurlijke selectie uiterst langzaam geëvolueerd tot wie we nu zijn. Met behulp van ons brein heeft de mens zijn omgeving in relatief korte tijd drastisch veranderd, terwijl ons lichaam niet zo snel kan mee veranderen. Wij gebruiken ons lichaam niet meer op de manier waarop wij dat honderdduizenden jaren geleden deden. En daar gaat het mis. 

Wij zijn geprogrammeerd op beweging. Beweging was nodig om eten te zoeken. Verplichte beweging was nodig om voor gevaar (een leeuw) weg te rennen. Beweging was hierdoor een belangrijk dagelijks onderdeel. Om te bewegen heb je energie nodig. Vroeger toen de mens nog als jager-verzamelaar leefde, was het noodzakelijk om zuinig met energie om te gaan. Beweging zonder opbrengst (eten) was verspilling in tijden van schaarste. Je kon beter stilzitten en leven dan bewegen en doodgaan. Deze ‘spaarstand’ gaf uiteindelijk de grootste overlevingskans.
We hoeven tegenwoordig niet meer te jagen of te verzamelen om aan eten te komen omdat er altijd voldoende eten (energie) aanwezig is en vluchtgevaar kennen we ook niet meer. Zorg dus zelf dat je in beweging komt. Neem wat vaker de voet of de fiets ipv de auto. Zoek een sport die jij leuk vindt om te doen of schrijf je in bij een sportschool. Als je niet weet waar een training aan moet voldoen, lees dan mijn blog over trainingsprincipes. Of wil je weten wat de gezondheidseffecten zijn van beweging & sport?

Voeding
Ons lichaam is gebouwd op schaarste, maar we leven in overvloed. Er waren vaak tijden van schaarste waarin het lichaam moest overleven en zelf opgeslagen energie moest vrijmaken. Energie halen wij onder andere uit koolhydraten (brood, koek, pasta, rijst, suiker en snoep) waarvan het lichaam weer glucose maakt. Als reactie hierop stijgt onze bloedsuikerspiegel. Adhv het hormoon insuline zorgt het lichaam dat de bloedsuiker weer daalt en de overtollige glucose wordt opgeslagen in je spieren en lever. We eten tegenwoordig zo veel koolhydraten dat de energievoorraad in de spieren en lever vol zitten. De overige glucose wordt opgeslagen als vetten waardoor we bijkomen. In tijden van schaarste kan het lichaam deze opgeslagen energie vrij maken en de bloedglucose weer verhogen. Daar heeft het lichaam vier verschillende hormonen voor: Noradrenaline, adrenaline, cortisol en glucagon. Er is echter maar één hormoon dat de bloedglucose kan laten dalen: Insuline. 

Hieruit kan worden geconcludeerd dat vroeger vaker tijden waren van schaarste (waarin de bloedglucose omhoog moest) dan tijden van overvloed (waarin de bloedglucose omlaag moest) waren.

We hebben in onze huidige maatschappij geen tijden van schaarste meer. De koelkast zit altijd vol en er is een overvloed aan eten. Als je dus niet bewust met je eten bezig bent of voor de gek wordt gehouden door de voedingsindustrie en veel te veel koolhydraten binnenkrijgt (lees ook: waarom is het zo moeilijk om af te vallen?) betekent dit dat je lichaam continue de bloedglucose moet laten dalen. De energievoorraad in de spieren en lever zit allang vol. Dus alles wordt omgezet in vet met overgewicht of zelfs obesitas als gevolg.
Door de continue aanvoer van insuline worden de cellen ook steeds ongevoeliger waardoor ook diabetes type 2 kan ontstaan. Ook andere moderne ziektes en laaggradige ontstekingen kunnen ontstaan door deze onbalans in ons lichaam.

Stress
Stress is eigenlijk van levensbelang en een natuurlijke reactie in je lichaam. Het zorgt ervoor dat je in noodsituaties snel kunt handelen. De stressreactie stamt nog uit de oertijd toen we moesten vluchten of vechten bij acuut gevaar. Denk aan oog in oog komen te staan met een wild dier. Er komen dan stresshormonen vrij die dit mogelijk maken. Deze zorgen ervoor dat je alert wordt, je hart gaat sneller kloppen, er komt energie vrij en je spieren spannen zich aan zodat je snel kunt reageren. Heel handig in acute situaties.

Tegenwoordig hebben we niet meer zoveel te maken met acuut gevaar. Maar toch leiden we levens vol met stress. Vandaag de dag kennen wij stress als een drukke baan of studie, ongezonde voeding, continu prikkels van je smartphone of dingen waar we ons zorgen over maken. Het stresslevel is de hele dag iets verhoogd wat leidt tot chronische stress. Veel mensen merken er misschien maar weinig van, maar het is niet goed voor een gezonde leefstijl. Uiteindelijk is te veel stress en te weinig ontspanning slecht voor je gezondheid. (lees ook: Stress zorgt voor een ongezonde leefstijl)

Conclusie
Onze maatschappij veranderd ontzettend snel. Maar ons lichaam is niet in staat zo snel mee te veranderen. Als je elke dag bewust denkt aan deze drie aandachtspunten gaat het al de goede kant op.

  1. Zorg zelf dat je in beweging komt. Sport drie keer per week en beweeg 30 minuten per dag.
  2. Kies voor natuurlijke producten en laat bewerkte producten met veel suiker zoveel mogelijk staan.
  3. Neem 15 minuten per dag puur voor jezelf. Zonder dat je prikkels krijgt van buitenaf.

Hou rekening met je eigen lichaam om de kans op lichamelijke klachten zo klein mogelijk te houden. Onze eigen gezondheid is nota bene ons grootste goed!

Deel DIT ARTIKEL

10% korting op personal & duo training
in juli en augustus

NIEUW TRAININGS-PROGRAMMA

Krachttraining voor duursporters